Maatregel om chronisch zieken te helpen werkt averechts en legt breder probleem bloot

Het aantal mensen met een chronische aandoening dat een overlijdensrisicoverzekering afsluit is drastisch gedaald. Dat blijkt uit onderzoek van Hypotheekberekenen.nl. Sinds 1 januari 2018 is het niet verplicht een overlijdensrisicoverzekering af te sluiten wanneer je een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie (NHG) afsluit. Het lijkt er echter op dat deze maatregel meer kwaad dan goed doet.

Chronisch zieken
Een NHG is een vangnet voor mensen die door omstandigheden (zoals een scheiding, werkloosheid, arbeidsongeschiktheid of overlijden) met een restschuld komen te zitten. De verplichte verkoop van een huis kan minder opleveren dan de af te betalen hypotheek. Dan schiet de NHG te hulp. Deze garantieregeling wordt uitgevoerd door het Waarborgfonds Eigen Woning, die het doel heeft eigenwoningbezit te bevorderen.

Het afsluiten van een overlijdensrisicoverzekering was een eis hiervoor in aanmerking te komen. Alleen het afsluiten van een zo’n verzekering is vaak lastig en duur voor mensen met een chronische ziekte, ex-patiënten en senioren. Dus moest de versoepeling van die eis het vangnet voor hen toegankelijker maken. Alleen lijken zij alsnog de dupe te worden.

Een zorgwekkende ontwikkeling
Het probleem ontstaat wanneer een woningbezitter komt te overlijden. Dan zit een partner met een huis (met hypotheek en kosten) en zonder uitkering. Het doel van een overlijdensrisocoverzekering is enige garantie voor de nabestaanden. Alleen is goed advies over de afsluiting lastig te vinden. Ernst Arens van Intermediair voor Chronisch Zieken (ICZ) vindt het een kwalijke zaak. Bij hen daalde het aantal aanvragen van overlijdensrisicoverzekeringen in een jaar met 35%, terwijl de organisatie gespecialiseerd is in het onderwerp. Het probleem ligt volgens hem bij de financieel adviseurs. “Als het lastig is een goede verzekering te vinden, wordt snel afgehaakt en gekozen voor het kopen van een woning zonder verzekering.”

Niet alleen het ICZ ziet een flinke daling van het aantal aanvragen. Ook Joke Verbaan van De Hoop, een herverzekeraar speciaal voor de moeilijker te verzekeren situaties, zag het aantal aanvragen teruglopen. “Over 2018 zagen we een behoorlijke daling van het aantal aanvragen van een overlijdensrisicoverzekering in Nederland, dit is een zorgwekkende ontwikkeling. Juist voor een kwetsbare groep met een medische aandoening is zo’n verzekering echt een must.”

Weet waar je aan begint
Volgens Chris Fluri van uitvaartverzekeraar DELA zijn niet alleen de moeilijk te verzekeren mensen de klos. “Door het afschaffen van de verzekeringsplicht is de markt veranderd, wij merken dat ook. Het aantal mensen met een verzekering daalt en iedereen op de woningmarkt is hierdoor kwetsbaarder, zeker ook de alleenstaanden.” Deze daling zou betekenen dat kopers en huurders minder snel een verzekering aanvragen, en dat is een kwalijke zaak. Fluri: “Iedereen lijdt onder de nieuwe regelgeving, zowel coöperaties als verhuurders. Het zou kunnen helpen als coöperaties een actievere rol gaan spelen in het waarschuwen van klanten: weet waar je aan begint door zonder verzekering een hypotheek af te sluiten, je nabestaanden lopen mogelijk hoge risico’s.”

Eigen verantwoordelijkheid
Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (NIBUD) is van de problematiek op de hoogte, en denkt komend najaar met een onderzoek naar de situatie te komen. Marcel Warnaar, wetenschappelijk medewerker van het NIBUD, kan vooralsnog dus geen conclusies openbaren, maar benadrukt wel alvast de eigen verantwoordelijkheid van de burger om zich goed te laten verzekeren. “Mensen zijn zelf verantwoordelijk voor het regelen van hun overlijdensrisicoverzekering. Hier lijkt een rol weggelegd voor hypotheekadviseurs, maar in de eerste plaats dienen burgers zelf zorg te dragen voor hun situatie.” Om niet voor onverwachte problemen te komen staan, is het dus verstandig goed naar de situatie te kijken en niet onverzekerd rond te lopen.



Noot voor de redactie, niet voor publicatie

Voor vragen kunt u contact opnemen met Tom Wever, persvoorlichter Hypotheekberekenen.nl via 088-2256622 of info@hypotheekberekenen.nl.

Over Hypotheekberekenen.nl

Hypotheekberekenen.nl is een onafhankelijk informatieplatform op het gebied hypotheken. Nederlanders kunnen hier met al hun vragen omtrent dit onderwerp terecht. Ook biedt de website gratis rekentools waarmee men hun maximale hypotheek kan berekenen.